Olmekowie – najstarsza cywilizacja Mezoameryki | 1200-400 p.n.e.

Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki

Olmekowie dali Mezoameryce więcej aniżeli jakikolwiek lud przed nimi i niewiele po nich. Nawet wśród archeologów i współczesnych badaczy panuje przekonanie, że poza zasięgiem wpływów olmeckich żyli głównie tzw. barbarzyńcy, najczęściej myśliwi-zbieracze. Ci Sumerowie zachodniej półkuli nie wymyślili jednak wszystkiego. Metalurgię odkryto w Andach, ceramika pojawiła się w ich ziemi przybywając z Karaibów, podobnie ślady pierwszych cegieł czy irygacji pochodzą z innych kultur. Ich wpływ na kulturę, sztukę czy system wierzeń jest jednak niezaprzeczalny. Być może w przyszłości łopata archeologa odkopie w Mezoameryce zaawansowane cywilizacje starsze niż ta olmecka ale prawdopodobnie będziemy musieli na to jeszcze chwilę poczekać.

Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.

Okładka: Midjourney

Opracowania:
Coe M., Urcid J., Koontz R., Mexico. From the Olmecs to the Aztecs, Eight Edition, Thames & Hudson 2019
Coe M., Snow D., Benson E., Starożytna Ameryka, Świat Książki 1997
Miller M. E., The Art of Mesoamerica, Sixth Edition, Thames & Hudson 2019
Miller M., Taube K., An Illustrated Dictionary of the Gods and Symbols of Ancient Mexico and the Maya, Thames & Hudson 2022
Olko J., Meksyk przed konkwistą, PIW Warszawa 2010
Phillips Ch., Aztec & Maya. An Illustrated History, Lorenz Books 2021

Artykuły:
Mason John Alden, Mirrors of Ancient America, Penn Museum, https://www.penn.museum/sites/journal/8987/

Wnukowie Czyngis-chana. Regentki, chrześcijanie, asasyni i podbój Bagdadu | 1242-1260

“Czyngis-chan miał około pięciuset żon i nałożnic. Brał je z różnych plemion. Niektóre wyswatał według mongolskiego zwyczaju, ale większość stanowiły te, które uprowadził w niewolę i pojmał, kiedy poddawał swej władzy państwa i plemiona. Jednak takich, które były starszymi żonami i uzyskały jego pełne poważanie, było pięć”. W ten sposób Raszid ed-Din w przekładzie Stanisława Kałużyńskiego podsumowywał nie tylko życie uczuciowe wielkiego chana Mongołów ale również hierarchiczność pozycji kobiet w tym stepowym społeczeństwie.

Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki

Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.

Okładka: Midjourney AI

Źródła:
Carpini Johannes del Plano, The Voyage of Johannes del Plano Carpini, tłum. R. Hakluyt
Tajna historia Mongołów. Anonimowa kronika mongolska z XIII wieku, tłum. S. Kałużyński, PIW 1970
Wilhelm z Rubruk, Opis podróży, tłum. M. Olszewski, Wyd. Marek Derewiecki, Kęty 2007

Literatura:
Kałużyński S., Dawni Mongołowie, PIW, Warszawa 1983
Kałużyński S., Imperium mongolskie, Wiedza Powszechna, Warszawa 1970
Saunders J. J., The History of the Mongol Conquests, University of Pennsylvania Press, 2001
Weatherford J., Czyngis Chan, Świat Książki, Warszawa 2006

Rok Czterech Cesarzy – Galba, Othon, Witeliusz, Wespazjan | 69 n.e.

Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki

Śmierć Nerona zniszczonego jak powszechnie uważano bardziej przez plotki i pomówienia niż przegrane bitwy z początku spotkała się z radosnym przyjęciem nie tylko elit ale i pospólstwa. Jak zawsze w takich okolicznościach ludzie spodziewali się jakiejś cudownej odmiany, nowego początku. Problem w tym, że tak jak po wcześniejszym zamachu Gajusza Kaliguli w 41 roku tak i teraz nie za bardzo wiedziano co robić dalej.

Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.

Okładka: “Ostatnie chwile Witeliusza” Georges Rochegrosse

Źródła:
Dion Kasjusz Kokcejanus, Roman History, Books 63 & 64, tłum. E. Cary, Loeb Classical Library
Plutarch, The Life of Galba, Loeb Classical Library, 1926
Plutarch, The Life of Otho, Loeb Classical Library, 1926
Swetoniusz Gajusz, Żywoty Cezarów, tłum. J. Niemirska-Pliszczyńska, Ossolineum 1972
Tacyt, Dzieje, tłum. S. Hammer, Czytelnik 1957

Opracowania:
Cary M., Scullard H. H., Dzieje Rzymu. Tom II, PIW Warszawa 1992
Krawczuk A., Poczet cesarzowych Rzymu, Iskry, Warszawa 2006
Krawczuk A., Poczet cesarzy rzymskich, Iskry, Warszawa 1986

Pragermanie, Starożytna Germania i Tacyt

Bartnik Mścisław:
https://www.facebook.com/profile.php?id=100092675624906
https://zgraja.com.pl/bartnik/

Tacyt przyznawał niechętnie, że nad Germanami częściej triumfowano niż ich faktycznie zwyciężano. W tym miejscu historyk miał na myśli szczególnie niesławny triumf Domicjana, który wobec braku odpowiedniej liczby pojmanych w walce Germanów miał przed uroczystym dokupić sobie nieco ich rodaków na targach niewolników. W końcu jak pisze: “ani Samnici, ani Punijczycy, ani Hiszpania czy Galia, a nawet Partowie częściej się nam nie przypominali; więcej bowiem energii wykazuje wolność Germanów niż despotyzm Arsacesa”.

Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki

Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.

Okładka: Charles Rochussen

Źródła:
Cezar Gajusz Juliusz, Wojna gallicka, tłum. E. Konik i W. Nowosielska, Czytelnik 2024
Dion Kasjusz Kokcejanus, Historia rzymska, tłum. W. Madyda, Księga 27, Ossolineum, Wrocław 2005
Strabon, Geography. Book VII, tłum. H. L. Jones, Loeb Classical Library edition, 1924
Pliniusz Gajusz Sekundus, Historia Naturalna,
Tacyt Publiusz Korneliusz, Germania, tłum. S. Hammer, Czytelnik 1957

Opracowania:
Delbrück H., Antyczna sztuka wojenna. Tom III. Cesarstwo Rzymskie i Germanie, Napoleon V, Oświęcim 2013
Kokowski A., Starożytna Polska, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2006
Rochala P., Imperium u progu zagłady. Najazd Cymbrów i Teutonów, Bellona, Warszawa 2007

Artykuły:
https://en.uw.edu.pl/germanic-coins-from-western-ukraine/

Marek Aureliusz – Cesarz Filozof, “Rozmyślania” i koniec Złotego Wieku | 161-180

Wesprzyj mnie na:
https://patronite.pl/mrocznewieki
https://buycoffee.to/mrocznewieki

Kasjusz Dion przyznawał, że panowanie Marka Aureliusza było udane mimo trapiących państwo nieszczęść niezależnych od panującego. Zaczęło się wielkim wylewem Tybru, potem wojną z Partami. Następnie była największa zaraza w historii imperium, wieloletnie wojny za Dunajem, najazdy Maurów na Hiszpanię, rewolta w Egipcie i uzurpacja Awidiusza Kasjusza. A w tle kolejne zgony małoletnich dzieci i w końcu żony cesarza. On jednak przyjmował to w swoim stylu, ze stoickim spokojem, w końcu sztuka życia miała jego zdaniem więcej wspólnego z atletyką niż z tańcem. Zawsze trzeba być w pogotowiu i stać bez trwogi. Mawiał także “nie należy się gniewać na bieg wypadków. Nic ich to bowiem nie obchodzi”.

Mroczne Wieki to podcast historyczny prowadzony przez Michała Kuźniara w całości oparty na publikacjach (naukowych i popularnonaukowych), tekstach źródłowych oraz własnych wnioskach.

Okładka: Midjourney

Źródła:
Pierwszy List do Koryntian, 1 Kor 7 Małżeństwo, Nowy Testament, Pallottinum
Aureliusz Marek, Rozmyślania, tłum. Marian Reiter, Hachette, Warszawa 2009
Dion Kasjusz Kokcejanus, Roman History, Books 71 & 72, tłum. E. Cary, Loeb Classical Library
Herodian, Historia Cesarstwa Rzymskiego, tłum. L. Piotrowicz, Ossolineum, Wrocław 2004
Historycy Cesarstwa Rzymskiego, Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriana, tłum. H. Szelest, Czytelnik 1966

Opracowania:
Campbell V., Ancient Rome. Pocket Museum, Thames & Hudson 2017
Cary M., Scullard H. H., Dzieje Rzymu. Tom II, PIW Warszawa 1992
Grimal P., Marek Aureliusz, PIW Warszawa 2021
Kokowski A., Starożytna Polska, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2006
Krawczuk A., Poczet cesarzowych Rzymu, Iskry, Warszawa 2006
Krawczuk A., Poczet cesarzy rzymskich, Iskry, Warszawa 1986
Krawczuk A., Polska za Nerona, Iskry, Warszawa 2002
Tatarkiewicz W., Historia Filozofii. Tom 1, PWN Warszawa 2005